Kijk naar deel 5 van de vervolgserie "Ons kerkraam op de website" Kijk naar deel 5 van de vervolgserie "Ons kerkraam op de website"


Voortgaande toelichting (Bron: archiefdocument Kruiskerk 1983)

Deel 5   11 november 2020
Op de achtergrond van deze website staat nu een foto (van Johan Voogd) van het bovenste gedeelte van het kerkraam aan de westzijde waarop Jezus het brood breekt met de Emmaüsgangers.
De komende tijd wordt toelichting gegeven op de kerkramen oost en west.
Elke 2 weken wordt een nieuwe achtergrond geplaatst met een verdergaande toelichting.


Toelichting
Makers en ontwerpers
(Bron: archiefdocument 1983)
In de Kruiskerk Eerbeek zijn in 1983 twee gebrandschilderde ramen aangebracht.
De in deze ramen gebrandschilderde symbolen zijn ontworpen door de beroemde kunstenaar Joep Nicolas van Ronkenstein.
De ramen zijn gemaakt door de eveneens beroemde “glasenier” Jos Geutjes in zijn atelier in Venlo. De firma Zantman in Delft heeft een tweede laag als beveiliging aangebracht, bestaande uit lexan, in lood gevat.
De totstandkoming van deze ramen – meer dan 50 jaar na de bouw van de kerk - is mogelijk geworden door een bijzondere gift van enkele gemeenteleden in 1983, die overigens onbekend wensten te blijven. 

De thema’s van de gebrandschilderde ramen zijn reeds aangegeven door wijlen dr.P.Blaauw, de bouwpastor van de Kruiskerk, die van 1922 tot 1933 in Eerbeek heeft gestaan.
Zij luiden:
Oostraam: De aanbidding, “daar boven, hier beneden”.
Westraam: De heilsfeiten.


Het Oostraam: De aanbidding, “daar boven, hier beneden”.
De tekst uit het archiefdocument 1983 wordt letterlijk gevolgd inclusief lettertekens. Tussen haakjes mijn (Jan van Rheenen) toevoegingen, waarbij R1 rij 1 is en K1 kolom 1 is enz.
De foto’s zijn van Johan Voogd.

 
Een visioen beschrijven is al moeilijk, hoeveel temeer het uitbeelden ervan! Zeker als het gaat om een visioen waarin – zoals Johannes ten deel viel- een blik geschonken wordt in de hemel. Hij beschrijft dat in het 4e en 5e hoofdstuk van het laatste Bijbelboek, de Openbaring.

Hij “ziet” een troon (R2K2) en “iemand was op die troon gezeten”.
Om de troon heen een hemelse hofhouding: 24 “oudsten”, de vertegenwoordigers van Israël en de gemeente (deze worden aangeduid met 24 gouden wierookschalen R2 en R3) en vier “dieren”, één “als een leeuw gelijk” (R4K2), één “als een rund” (R3K2), één met “een gelaat als van een mens” (R3K3) en één “als een vliegende arend” (R3K3). Vertegenwoordigers van Gods goede schepping. Heel die hemelse hofhouding zingt Gods lof.

                


Johannes “ziet” een moment van opperste spanning als op de hand van God (R2K1) daar plotseling een “boekrol” (R2K1) ligt, stevig verzegeld.
Het geheim van de geschiedenis is daarin verhuld. Wie zal het mogen openen? Niemand zo lijkt het. Johannes weent: de levensraadsels blijven voor altijd onopgelost.

Dan wordt door één van de oudsten (R2K1) naar de Troon gewezen. En daar staat “een lam als geslacht”, de rode halswond nog zichtbaar. (R2K2). Hij is waardig de zegels te verbreken.






























Heel de hemelse hofhouding barst uit in gejubel en looft het lam op de troon. Men ziet op het raam de vier “dieren” en als aanduiding van de “24 oudsten” de “gouden wierookschalen”, die zij in hun handen hebben.
De lof voor het lam klinkt zowel in de hemel als van de aarde. Het laatste is op ons raam aangeduid met de veelkleurige kleden R4R5), die de enthousiaste volgelingen van Jezus op de weg wierpen bij zijn intocht in Jerusalem.



In het geloof weten we hemel en aarde verbonden. God wil met de aarde te maken hebben, door Christus, die het aardse bestaan doorleden heeft, mogen we ons met de hemel verbonden weten.
Door Gods Geest mogen we “zien” hoe God voor zijn mensen aan het werk is. De Heilige Geest zien we boven het lam op de troon uitgebeeld in de duif, die opwiekt (R1).
Door de Geest kunnen wij op aarde instemmen met het loflied dat in de hemel gezongen wordt.

Links op het raam een afbeelding van de aarde, de ene helft in het licht, de andere donker (R3K1).

    
















We denken hierbij aan het avondlied (Gezang 393 vers 2 Liedboek voor Kerken 1973, inmiddels Lied 248 Liedboek 2013):
“ Die dan, als onze gebeden zwijgen,
als hier het daglicht onderduikt,
weer nieuwe zangen op doet stijgen,
ginds waar de nieuwe dag ontluikt”.



11 november: de uitleg van de verbeelding op het westelijke kerkraam.
Het westelijke raam: De heilsfeiten
De tekst uit het archiefdocument 1983 wordt letterlijk gevolgd inclusief lettertekens. Tussen haakjes mijn (Jan van Rheenen) toevoegingen, waarbij R1 rij 1 is en K1 kolom 1 is enz.
De foto’s zijn van Johan Voogd.

Lucas 24 vers 26.
“Moet de Christus dit niet lijden om in zijn heerlijkheid in te gaan?”
Twee leerlingen van de gekruisigde Heer lopen tegen de avond van Jerusalem naar het westen, daar waar de zon ondergaat (daarom uitgebeeld op het westelijke raam). Zij hadden van Jezus het heil verwacht en zijn diep teleurgesteld, dat toch het kwaad overwonnen heeft.
Dan voegt een Derde zich bij hen. Het is de opgestane Heer zelf, maar zij (de Emmaüsgangers) herkennen hem niet. Hij legt hen uit dat ’t juist zo met de Christus moest gaan volgens de profetieën.
Zijn geboorte – hoewel overstraald door een ster - (R3K1, R4K1, R3K2, R3K2) was een geboorte in nederigheid. Zijn levensweg zou met een doornenkroon (met scepter R4K1, R5K1, R4K2, R5K2) moeten worden bekroond (Een koningskroon is een kroon die koningen dragen). 

     







                  
 












Een van doorntakken gevlochten kroon is het symbool van het martelaarschap. De scepter is het symbool voor het gezag van de koning). Hij zou sterven en begraven worden.





    












Maar juist dat graf (Open Graf met rolsteen en groene doeken: R4K2, R5K2, R4K3, R5K3) zou de geboorteplaats van opstanding en eeuwig leven worden (De bij het graf achtergelaten doeken staan symbool voor de boodschap dat Jezus was opgestaan en dat zijn lichaam niet was gestolen).


Zo zou “Hij als machtig Overwinnaar tot de Vader terugkeren en ten hemel varen (vleugels, wolken, blauwe mantel, rood haar en hand: R3K2, R3K3, R4K2, R4K3).
Men vindt deze momenten terug in de onderste helft van het raam.














 


Zo onderwees Jezus die teleurgestelde discipelen over de weg van het heil.
En als zij Hem tenslotte herkennen, wanneer Hij het brood voor hen breekt (R2K2,R3K2, R2K3,R3K3), krijgt ook hun levensweg een wending: niet de ondergang maar de heerlijkheid tegemoet!
De Gemeente mag de Opgestane Heer ook nu bij zich weten en Hem bij het breken van het brood gedenken en zo gesterkt worden in haar geloof.
 
Rechts onderin het raam staat gesigneerd: Nikolas van Ronkenstein, Atelier Geutjes Venlo 1983.
 
terug